Η έκθεση ελέγχου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για τα έργα κατάρτισης του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, η οποία κοινοποιήθηκε στην Ελληνική Κυβέρνηση και στις αρμόδιες αρχές, στις 27 Φεβρουαρίου 2026, αποτελεί κόλαφο για τον τρόπο διαχείρισης των κονδυλίων του Ταμείου.
Τα ευρήματα κατατάσσονται στο επίπεδο 3, αυστηρότατο επίπεδο αξιολόγησης που συνεπάγεται πρόστιμα. Tο δικό μας Πρόγραμμα χάνει 1,3εκ€ σε πρώτη φάση (περικοπή 25% επί των ελεγχθέντων έργων).
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα ευρήματα χαρακτηρίζονται ως «συστημικά», δηλαδή οριζόντιου χαρακτήρα, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για επέκταση των περικοπών στο σύνολο των συμβάσεων κατάρτισης. Παράλληλα, η υπόθεση διαβιβάζεται και στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), επιβεβαιώνοντας τη σοβαρότητα των παρατυπιών.
Τα πρόστιμα επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, δηλαδή τους Έλληνες φορολογούμενους, ωστόσο τα 1,3εκ€ χάνονται οριστικά από το Πρόγραμμα μας.
Δυστυχώς, οι εξελίξεις αυτές επιβεβαιώνουν πλήρως τις έγκαιρες και τεκμηριωμένες δημόσιες επισημάνσεις μας, ήδη από τον προηγούμενο χρόνο(βλ 1), που αν είχαν ληφθεί υπόψη τότε, θα γλυτώναμε τα πρόστιμα σήμερα.
Είχαμε αναδείξει με σαφήνεια:
- τους κινδύνους κακοδιαχείρισης,
- τις αδιαφανείς διαδικασίες,
- τη διοχέτευση πόρων εκτός Περιφέρειας.
Είχαμε, επίσης, ζητήσει την άμεση παρέμβαση του Περιφερειάρχη, ο οποίος, ως μέλος της Επιτροπής Παρακολούθησης του Ταμείου, είχε τη θεσμική δυνατότητα να αποτρέψει τις αρνητικές εξελίξεις(βλ 2).. Δυστυχώς, καμία ουσιαστική ανταπόκριση δεν υπήρξε.
Έναν χρόνο μετά, οι φόβοι μας επιβεβαιώνονται με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο.
Η κακοδιαχείριση από πλευράς του αρμόδιου Υπουργείου, σε συνδυασμό με την απραξία του Περιφερειάρχη, οδήγησαν σε μια έκθεση-καταπέλτη, τα ευρήματα της οποίας δίνονται στο Παράρτημα και η οποία ενδέχεται να εκτινάξει το συνολικό δημοσιονομικό κόστος σε πολλαπλάσια επίπεδα.
Ο Περιφερειάρχης καλείται πλέον να ενημερώσει άμεσα το Περιφερειακό Συμβούλιο και τους πολίτες για τις ενέργειες στις οποίες έχει προβεί μετά την κοινοποίηση της έκθεσης και να απαντήσει στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:
- Γιατί δεν αντέδρασε έγκαιρα όταν καταδείξαμε ότι τα κονδύλια πηγαίνουν στις τσέπες λίγων εταιρειών με γκρίζες διαδικασίες και φεύγουν από την Περιφέρεια;
- Ποιες ενέργειες προτίθεται να αναλάβει τώρα ώστε να μην χαθούν και άλλα κονδύλια που προορίζονται για τους ανέργους;
- Με δεδομένο ότι η Διαχειριστική Αρχή του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, θα έπρεπε ήδη να έχει απαντήσει (30 ημέρες από την Έκθεση), γνωρίζει ο Περιφερειάρχης το περιεχόμενο της απάντησης; Ρωτήθηκε; Συνεισέφερε σε αυτή τη διαδικασία και πώς; Θα ενημερώσει το Περιφερειακό Συμβούλιο δίνοντας τα σχετικά στοιχεία;
- Ως άμεσος συνομιλητής του Διοικητή και του Υπουργού, έκανε κάποιες ενέργειες μετά τον έλεγχο και τις πιστοποιήσεις των προβλημάτων, ώστε να διαπιστώσει τα προβλήματα και άλλων ανάλογων προγραμμάτων στα πλαίσια του Ταμείου;
- Διασφάλισε την παύση των πιστοποιήσεων πληρωμών ώστε να μην ζημιωθούν και άλλο οι φορολογούμενοι πολίτες, αλλά και το Πρόγραμμα;
- Ποιες άμεσες ενέργειες έχουν γίνει για την αποτροπή επέκτασης των περικοπών και από τα έργα των υπόλοιπων Επιμελητηρίων και λοιπών Φορέων που έχουν το ίδιο συστημικό πρόβλημα με αυτό της Φλώρινας;
- Έκανε κάποιο έλεγχο για να διαπιστώσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων, ώστε να εισηγηθεί την απονομή των επίδικων στους φορείς κατάρτισης που υλοποίησαν το έργο;
- Γνωρίζει αν οι ποινές θα εφαρμοσθούν και στις άλλες «γκρίζες» δράσεις που είχαμε αναδείξει, όπως τα Κέντρα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων?
Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει, πέρα από τις επιμέρους ευθύνες, την επιτακτική ανάγκη για μια συνολική αλλαγή στο μοντέλο διαχείρισης του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης με ουσιαστική συμμετοχή και αποφασιστικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης Α και Β βαθμού.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι σαφές:
Προτίθεται η Κυβέρνηση να προχωρήσει σε ένα πραγματικά διαφανές και δίκαιο σύστημα διαχείρισης έτσι ώστε το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης να υπηρετήσει επιτέλους τον στρατηγικό στόχο της παραγωγικής ανασυγκρότησης της Περιφέρειας ή θα συνεχίσει να λειτουργεί προς όφελος των λίγων επιτήδειων του Αθηναϊκού Κέντρου μέσω απευθείας αναθέσεων και αθέμιτων πρακτικών εις βάρος της περιφερειακής ανάπτυξης;
Η ευθύνη είναι πλέον δεδομένη.
Οι απαντήσεις και κυρίως οι πράξεις δεν μπορούν να περιμένουν.
